پاسخ به پرسش های پرتكرار درباره استفاده از ماسك برای جلوگیری از كرونا

پاسخ به پرسش های پرتكرار درباره استفاده از ماسك برای جلوگیری از كرونا

به گزارش پاراسول بوشهر در اواخر سال ۹۸ و همزمان با شیوع گسترده کرونا ویروس در ایران، سفارش های مختلفی در خصوص اجرای اقدامات پیشگیرانه از ابتلاء به بیماری کووید۱۹ در محیط های عمومی و شغلی رواج یافت. در ابتدا تمرکز بیشتر بر جلوگیری از راه انتقال تماسی(و لمسی) با سطوح و افراد بود ولی با تکمیل مطالعات مختلف، نقش راه انتقال هوابرد (آئروسل) در ابتلاء به بیماری، بیشتر نمایان شد به صورتی که الان در میان محققان مختلف، مهم ترین راه انتقال ویروس، راه هوابرد شناخته شده بنابراین امروزه اهمیت استفاده از ماسک تنفسی و بهداشت تنفسی بر همگام کاملا مشخص شده است.


در همان ابتدا برای اجرای این اقدام کنترلی، نه تنها در میان مراجع معتبر جهانی (در برخی موارد) نظرات یکسان و پایداری وجود نداشت، بلکه بعضاً در میان عموم مردم، کارکنان و حتی کارشناسان ایمنی و بهداشت حرفه ای؛ سوالات و رفتارهای اشتباهی در مورد انتخاب و استفاده از ماسک های تنفسی وجود داشت. در همین راستا گروه بهداشت حرفه ای و ایمنی کار، دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز از راه انتشار فایل تصویری(کلیپ)و الکترونیکی(PDF) با عنوان "پاسخ به پرسش های پرتکرار در مورد استفاده از ماسک های تنفسی برای جلوگیری از ابتلاء به بیماری کووید۱۹(کروناویروس)"گامی مهم در جهت افزایش اطلاعات و رفع ابهامات داشته اند که در طول یک سال گذشته، شش مرتبه ویرایش و به روز رسانی شده است.
تعدادی از این سوالات به همراه پاسخ های آنها که در ارتباط با آخرین ویرایش این فایل، -منتشر شده در اسفندماه- در ادامه آمده است:
*چه کسانی باید برای حفاظت در برابرویروس کرونا از ماسک تنفسی استفاده کنند؟
پاسخ: مطابق توصیه‌ی سازمان بهداشت جهانی (WHO)t افراد زیر باید از ماسک تنفسی استفاده کنند:
-کارکنان خدمات بهداشتی درمانی و افرادی که همراه بیمار هستند یا از بیمار مراقبت میکنند؛
-افرادی که بیمارند یا علایم بیماری نظیر تب، سرفه یا عطسه را دارند.
*آیا افراد عادی و عموم مردم هم باید از ماسک تنفسی استفاده کنند؟
پاسخ: بررسیها نشان داده است حدود ۴۰ درصد از مبتلایان به بیماری کرونا هیچگونه علامت تنفسی ندارند و از سویی در اوایل مبتلا شدن به بیماری هم افراد مبتلا معمولا بدون علامت هستند، ازاین رو در اثر قطرات تنفسی که در اثر صحبت کردن، سرفه و عطسه به اطراف منتشر می شود، می توانند بیماری را به دیگران منتقل کنند. بررسی ها نشان داده است در اثر صحبت کردن حدود ۱۰۰۰۰، سرفه ۳۰۰۰۰ و عطسه حدود ۴۰۰۰۰ قطره، که امکان دارد حاوی ویروس باشند به اطراف منتشر می شوند. با عنایت به موارد فوق برای پیشگیری از انتشار قطرات تنفسی، لازم است همه مردم بخصوص در فضاهای سرپوشیده مثل اتوبوس، مترو، فروشگاه ها و جاهایی که امکان رعایت فاصله حداقل دو متری وجود ندارد، ماسک بزنند. استفاده از ماسک برای فرد بیمار و ناقل بیماری اهمیت بیشتری دارد لکن از آنجایی که در مورد بیماری کووید۱۹، افراد ناقل امکان دارد بدون علامت باشند، استفاده از ماسک برای همه افراد در شرایطی که رعایت فاصله اجتماعی امکان پذیر نیست و فضا فاقد تهویه کافی است در کاهش انتشار قطرات تنفسی و سرایت بیماری اهمیت زیادی دارد.
تاثیر استفاده از ماسک بر احتمال سرایت بیماری در اثر انتشار قطرات تنفسی *ماسک مناسب برای حفاظت در مقابل کروناویروس چیست؟
پاسخ: در حال حاضر، حداقل ماسکی که برای حفاظت در مقابل ویروس ها سفارش شده در استاندارد آمریکایی ماسک N۹۵ است. حرف “N” بدین مفهوم است که این فیلتر برای ذرات روغنی حفاظتی فراهم نمی کند(Not Oil Resistant.) به عبارت دیگر، چون چربی و روغن ویروس ها کم است، این ماسک ها به شرط استفاده‌ی صحیح، حفاظت مناسبی در مقابل ویروس کرونا دارند.
-عدد ۹۵نیز بدین معناست که این ماسک می تواند دستکم ۹۵ درصد ذرات با اندازه‌ی ۰/۳ میکرون را حذف کند. البته ماسک های با درجه‌ی حفاظتی بالاتر مثل N۹۹ و N۱۰۰ و هم ماسک های سریR (R۹۵-R۹۹-R۱۰۰ )و P(P۹۵-P۹۹-P۱۰۰) کارایی حذف بالاتری دارند؛ ولی هزینه‌یبیشتری داشته و دسترسی به آنها هم مشکل است.
-در استانداردهای اروپایی (EN) معادل ماسک N۹۵، FFP۲ است که دستکم ۹۴ درصد ذرات معلق را حذف میکند. ازاین رو کارایی ماسک N۹۵وFFP۲ تقریباً مشابه است و ماسک FFP۲نیز برای حفاظت در مقابل کرونا مناسب می باشد.
توجه: این ماسک روی صورت کودکان و افرادی که ریش دارند، منطبق نمی گردد و حفاظت کافی فراهم نمی کند.
*آیا با عنایت به این که اندازه‌ی ویروس کرونا ۶۹ تا ۱۴۰ نانومتر (میانگین ۱۲۵ نانومتر) گزارش شده است، ماسک های N۹۵و FFP۲، قادر به حذف آنها هستند؟
پاسخ: ماسک های N۹۵ و FFP۲ بر مبنای اندازه‌ی ذره ۳۰۰ نانومتر یا ۰/۳ میکرون طبقه بندی می شوند؛ چون این اندازه بیشترین نفوذ را دارد؛ ولی این بدین مفهوم نیست که این ماسک ها ذرات کوچکتراز ۰/۳ میکرون را حذف نمی ک