روزه داری و تغییر الگوی خواب
به گزارش پاراسول، اصفهان یک متخصص روانپزشک ضمن اشاره به تغییر الگوی استراحت شبانه در روزهای روزه داری تاکید کرد و اظهار داشت: جابه جایی موقت ساعات خواب در افراد سالم پیامد جدی به دنبال ندارد، اما در مبتلایان به اختلالات خلقی و اضطرابی می تواند زمینه ساز تشدید علایم و حتی عود بیماری شود.
فاطمه السادات ناجی در گفت و گو با ایسنا اظهار داشت: با عنایت به این که در ماه رمضان افراد ناگزیرند در طول شب برای صرف سحری از خواب بیدار شوند، سپس باردیگر مدتی استراحت کرده و بعد از آن برای انجام امور روزانه و حضور در محل کار آماده شوند، بروز تغییراتی در ریتم شبانه روزی خواب امری طبیعی تلقی می شود. در عین حال، زمانی از اختلال سخن گفته می شود که این تغییرات منجر به بروز مشکل در عملکرد روزانه فرد شود؛ برای مثال، فرد نتواند بموقع از خواب بیدار و در محل کار حاضر شود، در طول روز گرفتار خواب آلودگی و کسالت شود یا کارآیی او بطور محسوسی کم شود. در غیر این صورت، این وضعیت بعنوان اختلال درنظر گرفته نمی شود و پدیده ای موقتی است که بعد از برگشت الگوی خواب به حالت طبیعی، قابل اصلاح خواهد بود.
وی ادامه داد: در این مورد دو نکته قابل طرح است؛ نخست آنکه در افراد عادی و آنهایی که سابقه مشکلات روانپزشکی ندارند، بطور معمول در صورت بروز اختلال موقتی در خواب، مشکل خاصی مشاهده نمی گردد، اما در افرادی که مستعد اختلالات اضطرابی، افسردگی یا سایر اختلالات روانپزشکی هستند، نقصان خواب یا برهم خوردن نظم خواب می تواند سبب تشدید علایم شود. بعنوان مثال، فردی که مبتلا به اختلال اضطرابی است، در صورت به هم ریختگی خواب ممکنست افزایش اضطراب را تجربه کند؛ شدت این وضعیت بسته به نوع مشکل پیشین متفاوت خواهد بود. در عین حال، در افراد فاقد زمینه روانپزشکی، چنین تغییراتی منجر به تشدید اختلال خاصی نمی شود.
متخصص روانپزشکی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان بیان کرد: افرادی که به سبب افسردگی یا اختلال دوقطبی تحت درمان دارویی قرار دارند، بخصوص مبتلایان به اختلال دوقطبی یا افسردگی نوع دوقطبی، در صورت برهم خوردن خواب ممکنست با شروع یک اپیزود خلقی و تشدید حاد بیماری مواجه شوند. به این دلیل، به این گروه سفارش می شود داروهای خویش را بموقع مصرف کرده و برنامه خواب خویش را به شکلی تنظیم کنند که حداقل میزان خواب مورد نیاز را داشته باشند. بیشترین حساسیت در این مورد در ارتباط با همین گروه است.
ناجی اضافه کرد: در مجموع، اگر افراد بتوانند نقصان خواب شبانه ناشی از بیداری برای سحر را در طول روز جبران کنند، باتوجه به موقتی بودن این وضعیت، مشکل خاصی از نظر سلامت روان ایجاد نمی گردد، اما در افرادی که قبل تر گرفتار اختلالات روانپزشکی بوده و تحت درمان دارویی هستند و نیازمند خواب پیوسته اند؛ برای نمونه در تعدادی انواع افسردگی که خواب پیوسته و حداکثر حدود هشت ساعت خواب شبانه سفارش می شود، برهم خوردن خواب ممکنست به عود بیماری منجر شود. در چنین مواردی، بنا بر نظر پزشک، ممکنست به فرد سفارش شود که روزه نگیرد یا برنامه خواب خویش را به شکلی تنظیم کند که در صورت نقصان خواب شبانه، از راه خواب صبحگاهی آنرا جبران کرده و مجموع ساعات خواب کاهش نیابد.
وی ضمن اشاره به نوع و تاثیر موادغذایی مصرفی در این ایام تصریح کرد: از طرف دیگر، مصرف بیش از اندازه چای، قهوه یا سایر مواد حاوی کافئین، همچون شکلات تلخ، می تواند سبب افزایش اضطراب، بی قراری و اختلال در خواب شود، بدین سبب اگر افراد بعد از افطار یا در وعده سحر به میزان زیاد چای یا قهوه مصرف کنند، این امر ممکنست کیفیت خواب بعدی را مختل کرده و سطح اضطراب را افزایش دهد. سفارش می شود مصرف مواد کافئین دار در حد اعتدال باشد و حداقل دو تا سه ساعت قبل از زمان خواب از مصرف آنها خودداری شود. پیشنهاد می شود بعد از ساعت هفت شب، مصرف چای، قهوه و سایر مواد کافئین دار محدود شود، همینطور غذاهایی نظیر فست فودها و خوراکیهای حاوی ادویه های تند نیز می توانند فرد را مستعد بی خوابی کرده و کیفیت خواب شبانه را کاهش دهند.
این متخصص روانپزشکی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در انتها اشاره کرد: در افرادی که زمینه اختلالاتی مانند افسردگی و اضطراب دارند، کاهش کیفیت خواب ممکنست توانایی های شناختی مغز را تحت تاثیر قرار دهد؛ به عنوان نمونه، فرد ممکنست بطور موقت گرفتار فراموشی شود یا برای به یادآوردن مطالب ناچار به صرف زمان و تمرکز بیشتری نسبت به گذشته باشد، همینطور ممکنست به سبب خستگی و کاهش انرژی روزانه، انجام فرایندهای ذهنی پیچیده برای او دشوارتر شود. در عین حال، در افراد فاقد اختلال روانپزشکی، این وضعیت بعنوان یک اختلال محسوب نمی گردد، اما درصورتیکه فرد احساس کند قادر به حضور مؤثر در محل کار نیست یا به سبب برهم خوردن خواب گرفتار خطاهای مکرر در انجام وظایف روزمره شود، این شرایط می تواند مصداق اختلال تلقی شده و نیازمند مراجعه به روانپزشک یا روان شناس برای ارزیابی و درمان متناسب با نوع مشکل باشد.
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب