مشکلات شغلی و صنفی کارمندان بهداشت روستاها
پاراسول: بهورزان که به عنوان کارمندان بهداشت در روستاهای کشور شناخته می شوند، همیشه با مشکلات و چالش های زیادی در راه خدمت به مردم مواجه اند.
به گزارش پاراسول به نقل از مهر، وزارت بهداشت در سال ۱۳۶۳، در کشاکش جنگ تحمیلی با اتکا به نتایج تجربه های پیشین از اجرای طرح هایی مثل تربیت بهدار، سپاه بهداشت، بهدار روستا در استفاده از نیروهای غیرپزشک در ارایه خدمات بهداشتی درمانی از راه یک نظام منسجم و برای آگاهی یافتن از دشواریی های پیش رو و ترسیم خطوط اصلی راه آینده، به تحقیقی گسترده روی ۱۰ درصد از جمعیت روستایی و شهری کشور دست زد. نتیجه مطالعه، حکایت از آن داشت که بالاتر از ۴۰ درصد از مرگ های کشور در پنج سال اول حیات کودکان اتفاق می افتد. از کل مرگ هایی که در پنج سال اول زندگی کودکان پیش می آید حدود ۸۰ درصد آن در ارتباط با ۱۲ ماه اول حیات آنان است. مطالعه گسترده سال ۱۳۶۳ به روشنــی نشان می داد که هر سال بالاتر از نیمی از کودکان ایرانی قربانی حوادث و بیماری های ساده ای هستند که مبارزه با آنها ساده و عمدتاً محتاج شناخت راه اصولی، آموزش خانواده ها و تربیت نیروهای ساده ای است که قادر به ارتباط نزدیک با اغلب مردم و آموزش آنان باشند و این سرآغاز تلاش در راه راه اندازی شبکه های بهداشتی درمانی و در گام اول گسترش واحدهایی به نام خانه بهداشت در پهنه روستاهای کشور و تربیت نیروهای اصیل و برجسته روستایی به نام «بهورز» شد.
بهورز کیست
بهورز، کارمند بهداشت در روستا است که وظایفی همچون شناخت موقعیت جغرافیایی و جمعیتی منطقه، انجام سرشماری در منطقه تحت پوشش، بیماریابی و گزارش موارد جدید بیماری به مراکز بهداشتی درمانی، ارجاع بیماران به سطوح بالاتر، درمان های ابتدایی، ارایه آموزش های لازم به جمعیت هدف، واکسیناسیون و خدمات تنظیم خانواده را برعهده دارد. همینطور انجام اموری مانند کلرسنجی روزانه و بازرسی های بهداشت محیط و حرفه ای از کارگاههای تحت پوشش، انجام نمونه گیری های لازم، بازرسی وانجام خدمات بهداشتی درمدارس تحت پوشش، آموزش ومراقبت ازبیماران روان، فشار خون ودیابت و هم ارایه مراقبت های اولیه بهداشتی به گروههای هدف، شامل مراقبت از کودکان، دانش آموزان، جوانان، میانسالان، سالمندان و هم مادران حامله در جمعیت روستا یا روستاهای تحت پوشش خانه بهداشت، از دیگر وظایفی است که بهورزان خانه های بهداشت برعهده دارند.
بهورزان فاقد سازمان صنفی هستند
حسن حسن نتاج عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، با تکیه بر اهمیت پیشگیری و بهداشت، اظهار داشت: یکی از بحث های جدی در عرصه سلامت، جلوگیری از بیماریها و افزایش امید به زندگی است و در این بین بهورزان و پزشکان خانواده در مناطق روستایی و شهری، همراه با مراقبان بهداشت، پرستاران و ماماها نقش کلیدی، در تحقق این اهداف دارند. وی با تقدیر از زحمات بهورزان، اضافه کرد: بهورزان تا امروز تلاش بسیاری کرده اند و توانسته اند خدمات بهداشتی را به منازل روستایی منتقل کنند و این موفقیت یادگاری پرارزش دولت های گذشته در عرصه بهداشت کشور است. حسن نتاج در رابطه با خواسته های بهورزان، اظهار داشت: این افراد خواسته های چندان پیچیده ای ندارند و اصلی ترین درخواست آنها ایجاد یک سازمان صنفی است و اکنون این افراد که تعدادشان نزدیک به ۴۰ هزار نفر است، فاقد انجمن و ساختار صنفی هستند و اگر چنین سازمانی ایجاد شود، می توانند مشکلات خودرا پیگیری کرده و فعالیت هایشان را در جامعه بهتر مشاهده کنند. وی ادامه داد: طرح تاسیس و ایجاد سازمان نظام بهورزان توسط یکی از نمایندگان مطرح و تدوین شده و در دستور کار بررسی کمیسیون بهداشت و درمان مجلس قرار دارد و هدف آن پشتیبانی از این قشر ساعی است؛ بهورزان، جبهه اول بهداشت در روستاها هستند و با عنایت به این که تقریبا نصف جمعیت کشور در مناطق روستایی زندگی می کنند، احتیاج به مراقبت های بیشتری دارند. عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس خاطرنشان کرد: باتوجه به نگاه وزارت بهداشت به حوزه بهداشت، همکاری با بهورزان می تواند خدمات بهداشتی را در کشور تقویت کند و این افراد با داشتن یک سازمان صنفی بتوانند فعالیتهای خودرا بهتر مدیریت و مشکلاتشان را حل کنند.
بررسی طرح تشکیل سازمان صنفی بهورزان
عالیه زمانی کیاسریعضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، با اشاره به بررسی طرح تشکیل سازمان نظام بهورزان، اظهار داشت: این طرح که از طرف بعضی از نمایندگان ارایه شده، در مرحله بررسی های اولیه در کمیته طرح و لوایح کمیسیون بهداشت و درمان مجلس مورد بررسی قرار گرفت و قرار شد این مساله در صحن کمیسیون بهداشت و درمان مطرح شده و نظر نهائی کمیسیون در رابطه با نحوه ادامه مسیر این طرح اعلام گردد. وی از بهورزان به عنوان پایه اصلی حوزه بهداشت و پیشگیری نام برد که در خط مقدم ارایه خدمات سلامت در اقصی نقاط کشور بخصوص در دورافتاده ترین روستاها خدمت می کنند. زمانی کیاسری با اشاره به دستاوردهای برخی سیاستهای نادرست دهه ۹۰ در عرصه سلامت، اضافه کرد: درنتیجه این سیاست ها، بخشی از ساختارهای حوزه بهورزی، همچون خانه های بهداشت و برخی ردیف های استخدامی بهورزان، گرفتار تضعیف یا حذف شد و امروز در خیلی از مناطق روستایی با خانه های بهداشت خالی و کمبود نیروی انسانی مواجه هستیم. عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس تصریح کرد: احیای ساختار خانه های بهداشت در خیلی از نقاط کشور یک ضرورت جدی است و در کنار آن، ایجاد یک تشکل صنفی یا سازمان نظام بهورزان به شکل رسمی و به رسمیت شناخته شده می تواند از بروز تصمیمات نادرست و تعارض منافع در عرصه سلامت جلوگیری نماید و به تقویت جایگاه بهداشت در سیستم تصمیم گیری کمک نماید. وی خاطرنشان کرد: این مساله اکنون در کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، در دست بررسی می باشد تا مشخص شود ساختار سازمانی پیشنهادی بهورزان در چه قالبی شکل بگیرد؛ این که آیا به شکل یک نظام صنفی مشابه سازمان نظام پزشکی و سازمان نظام پرستاری باشد یا در قالب انجمن های صنفی رسمی فعالیت کند و بررسی های تکمیلی در رابطه با این مساله در جلسات آینده کمیسیون بهداشت ادامه می یابد.
مشکلات بهورزان در راه خدمت
زمانی کیاسری با اشاره به برخی مطالبات صنفی و استخدامی بهورزان، اظهار داشت: یکی از اشکالات جدی بهورزان، عدم محاسبه دوره دو ساله آموزش بهورزی به عنوان سابقه خدمت است در صورتیکه در بعضی دستگاهها، همچون پذیرفته شدگان کنکور دبیری، دوره تحصیل از همان ترم های ابتدایی به عنوان سابقه خدمت لحاظ می شود این در شرایطی است که دوره آموزشی بهورزان هم ماهیت کاملا مهارتی و کاربردی دارد، اما متاسفانه در سوابق خدمتی آنان محاسبه نشده است. وی ادامه داد: از دیگر مطالبات بهورزان، عدم اعمال مدارج تحصیلی بالاتر است چونکه خیلی از بهورزان دارای مدرک کارشناسی در رشته های مختلف علوم پزشکی هستند اما در عمل این مدارک در ساختار استخدامی و حقوقی آنان لحاظ نمی گردد. هرچند در بعضی دانشگاه ها اقداماتی دراین خصوص انجام شده، اما به شکل عمومی این مشکل همچنان پابرجا است و بهورزان بعد از ورود به ردیف های بهداشتی در عمل امکان بهره مندی از پیشرفت تحصیلی خودرا ندارند. عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس با تکیه بر سختی کار بهورزان، خاطرنشان کرد: فعالیت بهورزان برعکس تصور عمومی، فقط محدود به ساعات اداری نیست و آنان به عنوان معتمدان مردم در روستاها، به شکل خانه به خانه خدمات ارایه و موارد پرخطر را شناسایی می کنند، مراقبت های قبل و پس از بروز بیماریها را پیگیری کرده و در کنترل بیماریها نقش مؤثری دارند و تجربه حضور دانشجویان پزشکی در خانه های بهداشت هم نشان داده که نقش بهورزان در چرخه نظام سلامت تا چه اندازه محوری و اثرگذار می باشد. زمانی کیاسری با اشاره به نقش بهورزان در دوران همه گیری کرونا، اظهار داشت: در دوران شیوع کرونا، بهورزان در اقصی نقاط کشور و حتی دورافتاده ترین مناطق، به عنوان نیروهای خط مقدم مشارکت پررنگ داشتند و سهم مهمی در پایش، آموزش و کنترل بیماری ایفا کردند. ایشان سپس به وضعیت بهورزان شاغل در مراکز استانها اشاره نمود و اضافه کرد: برعکس شهرستان ها که دارای شبکه بهداشت و درمان مستقل و اعتبارات مشخص هستند، در خیلی از مراکز استانها شبکه بهداشتی به صورت منسجم وجود ندارد و فعالیتهای بهداشتی در حاشیه مراکز آموزشی درمانی و دانشگاه های علوم پزشکی به انجام می رسد و این مساله سبب شده بهورزان شاغل در مراکز استانها نسبت به همکاران خود در شهرستان ها از حمایت ها و امکانات کمتری برخوردار باشند. زمانی کیاسری خاطرنشان کرد: در عرصه پرداخت ها، همچون اضافه کار و مزایا، بخش قابل توجهی از بهورزان طی سالهای قبل نادیده گرفته شده اند؛ در صورتیکه شبکه بهداشت ایران از زمان راه اندازی نظام بهورزی، همواره به عنوان یکی از الگوهای موفق نظام سلامت کشور معرفی شده و مورد توجه مجامع بین المللی قرار گرفته است با وجود این، بهورزان به عنوان مجریان اصلی این ساختار، کمتر دیده شده اند.آنچه مسلم است، تشکیل یک تشکیلات صنفی منسجم برای بهورزان می تواند زمینه اصلاحات ساختاری و بهبود وضعیت معیشتی و شغلی این قشر ساعی را فراهم آورد.
بطور خلاصه، مطالعه گسترده سال ۱۳۶۳ به روشنــی نشان می داد که هر سال بیشتر از نیمی از کودکان ایرانی قربانی حوادث و بیماریهای ساده ای هستند که مبارزه با آنها ساده و به طور عمده محتاج شناخت راه اصولی، آموزش خانواده ها و تربیت نیروهای ساده ای است که قادر به ارتباط نزدیک با اغلب مردم و آموزش آنان باشند و این سرآغاز تلاش در راه راه اندازی شبکه های بهداشتی درمانی و در گام اول گسترش واحدهایی به نام خانه بهداشت در پهنه روستاهای کشور و تربیت نیروهای اصیل و برجسته روستایی به نام بهورز شد. عالیه زمانی کیاسریعضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، با اشاره به بررسی طرح تشکیل سازمان نظام بهورزان، گفت: این طرح که از سوی برخی از نمایندگان ارائه شده، در مرحله بررسی های اولیه در کمیته طرح و لوایح کمیسیون بهداشت و درمان مجلس مورد بررسی قرار گرفت و قرار شد این مساله در صحن کمیسیون بهداشت و درمان مطرح شده و نظر نهایی کمیسیون در ارتباط با نحوه ادامه مسیر این طرح اعلام گردد. ایشان سپس به وضعیت بهورزان شاغل در مراکز استانها اشاره نمود و افزود: برعکس شهرستان ها که دارای شبکه بهداشت و درمان مستقل و اعتبارات مشخص هستند، در بسیاری از مراکز استانها شبکه بهداشتی به شکل منسجم وجود ندارد و فعالیت های بهداشتی در حاشیه مراکز آموزشی درمانی و دانشگاه های علوم پزشکی به انجام می رسد و این مساله سبب شده بهورزان شاغل در مراکز استانها نسبت به همکاران خود در شهرستان ها از حمایت ها و امکانات کمتری برخوردار باشند.
منبع: parasol.ir
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب