ایرانیها سالانه ۱۸۰۰ تن آنتی بیوتیک مصرف می کنند
پاراسول: رئیس مرکز مدیریت بیماری های واگیر وزارت بهداشت، از مقاومت میکروبی بعنوان یک تهدید جهانی نام برد که سالانه جان 1.2 میلیون انسان را می گیرد.
به گزارش پاراسول به نقل از وبدا، قباد مرادی، روز دوشنبه ۲۵ آبان ۱۴۰۵ در وبینار کشوری هفته جهانی آگاهی از مقاومت میکروبی، با تشریح وضعیت مقاومت میکروبی در جهان و ایران، این پدیده را یکی از جدی ترین تهدیدهای پیش روی نظام سلامت دانست و اظهار داشت: مقاومت میکروبی دیگر یک مشکل مربوط به آینده نیست، بلکه تهدیدی است که همین امروز با آن مواجه هستیم و برای مهار آن به همکاری و انسجام جهانی نیاز داریم.
وی ضمن اشاره به ابعاد جهانی این بحران اظهار نمود: برآوردها نشان داده است سالانه حدود یک میلیون و ۲۰۰ هزار نفر بطور مستقیم در اثر مقاومت میکروبی جان خویش را از دست می دهند و حدود پنج میلیون مرگ هم به این پدیده منتسب است. در صورت انجام ندادن مداخلات موثر، پیشبینی می شود شمار مرگ های سالانه ناشی از مقاومت میکروبی تا سال ۲۰۵۰ به حدود ۱۰ میلیون نفر برسد.
رئیس مرکز مدیریت بیماریهای واگیر با تکیه بر این که دستاوردهای مقاومت میکروبی تنها به سلامت انسان محدود نمی گردد، اضافه کرد: این پدیده علاوه بر تهدید سلامت انسان، امنیت غذایی، اقتصاد و پایداری محیط زیست را هم تحت الشعاع قرار می دهد. هیچ کشوری به تنهایی قادر به مهار این تهدید نیست؛ چونکه میکروب های مقاوم می توانند به آسانی از یک منطقه جغرافیایی به مناطق دیگر منتقل شوند. از همین رو، مواجهه با مقاومت میکروبی به انسجام و همکاری بین المللی نیاز دارد.
مرادی ضمن اشاره به قرار گرفتن مبحث مقاومت میکروبی در دستور کار سازمان ملل متحد خاطرنشان کرد: این مساله حال از سطح مباحث تخصصی سازمان جهانی بهداشت فراتر رفته و به یکی از موضوعات مهم در سطح عالی سیاسی جهان تبدیل گشته است. برای مواجهه با آن هم اهداف و راهبردهای مشخصی همچون آموزش و اطلاع رسانی، تقویت نظام های دیده بانی، توسعه تحقیقات و بهبود اقدامات پیشگیری و کنترل عفونت تعریف شده است.
وی با اشاره به اینکه آموزش و آگاهی بخشی عمومی یکی از مهم ترین محورهای مواجهه با مقاومت میکروبی است، اظهار داشت: در کشور ما مصرف بی رویه آنتی بیوتیک ها به یک رفتار رایج تبدیل گشته است و خیلی از مردم تصور می کنند برای هرگونه تب، سرفه یا علایم بیماری باید از آنتی بیوتیک یا همان چرک خشک کن استفاده کنند؛ در حالیکه در خیلی از موارد، مصرف این داروها ضرورتی ندارد. لازم است با آموزش عمومی و مشارکت کارکنان حوزه سلامت، این باور نادرست اصلاح گردد.
رئیس مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت، ضمن اشاره به نتایج نظام دیده بانی مقاومت میکروبی کشور اظهار نمود: اطلاعات به دست آمده از نظام دیده بانی نشان داده است وضعیت مقاومت تعدادی از عوامل میکروبی در ایران نگران کننده است. بطور مثال، میزان مقاومت اشریشیا کلی جداشده از نمونه های خون در مقابل سفالوسپورین های نسل سوم در کشور حدود ۷۰ درصد است، در حالیکه میانگین جهانی آن حدود ۴۵ درصد گزارش شده است.
وی افزود: میزان مقاومت استافیلوکوک طلایی به متی سیلین هم در کشور حدود ۴۰ درصد است، در حالیکه این میزان در سطح جهان حدود ۲۷ درصد برآورد می شود. این ارقام نشان داده است که وضعیت کشور در بعضی فاکتورهای مهم مقاومت میکروبی بمراتب نامطلوب تر از متوسط جهانی است.
مرادی ضمن اشاره به وضعیت نگران کننده مقاومت آسینتوباکتر در بیمارستان های کشور تصریح کرد: میزان مقاومت این میکروب به ایمی پنم، که یکی از آنتی بیوتیک های مهم برای درمان عفونت های ناشی از آن شمرده می شود، به حدود ۹۳ درصد رسیده است. این وضعیت در قسمت های مراقبت ویژه و بیمارستان ها می تواند پزشکان را با محدودیت جدی در انتخاب انتخابهای درمانی مواجه کند.
وی همینطور ضمن اشاره به وضعیت مقاومت کلبسیلا در مقابل آنتی بیوتیک های مختلف اضافه کرد: نتایج نظام دیده بانی نشان داده است میزان مقاومت این میکروب در کشور خیلی بالاست و در بعضی موارد با مقاومت هم زمان به چندین گروه دارویی مواجه هستیم؛ موضوعی که درمان عفونت های ناشی از این عوامل را به یکی از چالش های جدی نظام سلامت تبدیل میکند.
رئیس مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت، ضمن اشاره به محدودیت پوشش نظام دیده بانی مقاومت میکروبی در کشور اظهار داشت: درحال حاضر بخشی از اطلاعات این نظام از ۱۶ بیمارستان در ۱۵ استان جمع آوری می شود و توسعه آن به تمامی بیمارستان های کشور لازم است. محدودیت منابع مالی و دشواری دسترسی به تجهیزات و فناوری های به روز هم همچون موانع توسعه و بروزرسانی این نظام است.
وی با تکیه بر لزوم پشتیبانی از تحقیقات کاربردی در حوزه مقاومت میکروبی اضافه کرد: لازم است نظام دیده بانی کشور تقویت شود و پژوهش های انجام شده در این عرصه به شکلی مورد هدایت قرار گیرند که نتایج آنها مستقیما در سیاست گذاری، برنامه ریزی و مداخلات موثر برای کنترل مقاومت میکروبی مورد استفاده قرار گیرد.
مرادی مصرف بی رویه آنتی بیوتیک ها را یکی از مهم ترین عوامل تشدید مقاومت میکروبی در کشور دانست و ضمن اشاره به شاخص مصرف این داروها در سال ۲۰۲۳ اظهار داشت: میزان مصرف آنتی بیوتیک در کشور برمبنای شاخص دوز روزانه تعریف شده به ازای هر ۱۰۰۰ نفر جمعیت، حدود ۶۵ است؛ در حالیکه میانگین جهانی این شاخص حدود ۲۰ گزارش شده است. همینطور برمبنای آمار ارایه شده، مصرف سالانه آنتی بیوتیک در ایران حدود ۱۸۰۰ تُن و در آلمان با جمعیتی تقریباً مشابه، حدود ۲۰۰ تن است که اختلاف قابل توجهی را نشان داده است.
وی، دو عامل مهم در مصرف بی رویه آنتی بیوتیک ها را باورهای نادرست عمومی در رابطه با لزوم مصرف این داروها و دسترسی سهل و بدون ضابطه به آنها در داروخانه ها عنوان نمود و اظهار داشت: لازم است با اصلاح فرهنگ مصرف دارو و تقویت نظارت بر عرضه آنتی بیوتیک ها، از مصرف غیرضروری این داروها جلوگیری شود.
رئیس مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت، ضمن اشاره به لزوم اجرای برنامه های مدیریت مصرف داروهای ضدمیکروبی در بیمارستان ها اظهار نمود: اجرای دقیق برنامه مدیریت مصرف آنتی بیوتیک ها و دستورالعمل های طبقه بندی این داروها، خصوصاً در حوزه آنتی بیوتیک های گروه دسترسی، تحت مراقبت و ذخیره، باید با جدیت بیشتری دنبال شود. آنتی بیوتیک های ذخیره باید برای شرایط خاص حفظ شوند و مصرف آنها تحت نظارت و ضوابط مشخص صورت گیرد.
مرادی، جلوگیری از عفونت و تقویت برنامه های کنترل عفونت در مراکز عرضه کننده خدمات سلامت را از مهم ترین اولویت های مواجهه با مقاومت میکروبی دانست و تصریح کرد: وضعیت انتقال عفونت در بعضی مراکز عرضه کننده خدمات سلامت کشور مطلوب نمی باشد و لازم است پروتکلهای مشخص و الزام آوری برای جلوگیری از انتقال عفونت، رعایت بهداشت دست و نحوه ارایه خدمات به بیماران تدوین و اجرا شود.
وی اضافه کرد: شستشوی دست ها پیش و بعد از تماس با بیماران، چه برای پزشکان و چه برای پرستاران و سایر کارکنان سلامت، یک الزام حرفه ای، پزشکی و اخلاقی است و رعایت آن باید در تمامی مراکز درمانی جدی گرفته شود. جلوگیری از انتقال عفونت در بیمارستان ها مسئولیتی مشترک است و باید در تمام سطوح محلی، منطقه ای، شهرستانی و ملی برای آن قواعد و استانداردهای مشخصی درنظر گرفته شود.
رئیس مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت، همینطور ضمن اشاره به لزوم بازبینی در نحوه ملاقات بیماران بستری اظهار داشت: حضور روزانه تعداد زیادی از ملاقات کنندگان در بیمارستان ها می تواند علاوه بر افزایش آسیب پذیری بیماران، خطر انتقال عفونت را در محیط های درمانی افزایش دهد. لازم است با تدوین ضوابط مناسب برای ملاقات بیماران، از انتقال عوامل عفونی در مراکز درمانی پیشگیری شود.
وی با تکیه بر این که هر اقدامی که باعث کاهش مبتلاشدن به عفونت شود، در نهایت به کاهش مقاومت میکروبی کمک خواهد کرد، اضافه کرد: واکسیناسیون، دسترسی به آب سالم، برخورداری از نظام مناسب فاضلاب و تقویت زیرساخت های بهداشتی همچون اقدامات موثر در این مورد هستند. همینطور باید مصرف داروهای ضدمیکروبی در حوزه انسان، دام و کشاورزی به صورت اصولی مدیریت و از مصرف بی رویه آنها جلوگیری شود.
مرادی ضمن اشاره به لزوم توجه به ابعاد مختلف مقاومت میکروبی در قالب رویکرد سلامت واحد تصریح کرد: نتایج بررسی های انجام شده در حوزه دام و محیط زیست هم نشان داده است مقاومت میکروبی به بخش انسانی محدود نیست و برای کنترل آن باید مصرف آنتی بیوتیک ها و وضعیت مقاومت میکروبی در حیوانات، زنجیره غذایی و محیط زیست هم مورد توجه قرار گیرد.
وی در انتها با تکیه بر مسئولیت نظام سلامت در حفظ اثربخشی داروهای ضدمیکروبی برای نسل های آینده اظهار داشت: آنتی بیوتیک ها از مهم ترین ابزارهای در اختیار بشر برای کنترل بیماریهای عفونی هستند و از دست دادن اثربخشی آنها می تواند دستاوردهای جبران ناپذیری برای سلامت جامعه و نسل های آینده داشته باشد. ما در مقابل جامعه امروز و نسل های آینده مسئول هستیم و نباید اجازه دهیم این ذخیره باارزش درمانی به سبب مدیریت نادرست و مصرف بی رویه از بین برود.
حرف آخر اینکه میزان مقاومت اشریشیا کلی جداشده از نمونه های خون در مقابل سفالوسپورین های نسل سوم در کشور حدود ۷۰ درصد است، در صورتی که میانگین جهانی آن حدود ۴۵ درصد گزارش شده است. وی ادامه داد: میزان مقاومت استافیلوکوک طلایی به متی سیلین هم در کشور حدود ۴۰ درصد است، در صورتی که این میزان در سطح جهان حدود ۲۷ درصد برآورد می شود. همچنین برمبنای آمار ارائه شده، مصرف سالانه آنتی بیوتیک در ایران حدود ۱۸۰۰ تُن و در آلمان با جمعیتی حدودا مشابه، حدود ۲۰۰ تن است که اختلاف قابل توجهی را نشان داده است. وی، دو عامل مهم در مصرف بی رویه آنتی بیوتیک ها را باورهای نادرست عمومی در ارتباط با ضرورت مصرف این داروها و دسترسی سهل و بدون ضابطه به آنها در داروخانه ها عنوان نمود و عنوان کرد: لازم است با اصلاح فرهنگ مصرف دارو و تقویت نظارت بر عرضه آنتی بیوتیک ها، از مصرف غیرضروری این داروها جلوگیری شود. رییس مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت، ضمن اشاره به ضرورت اجرای برنامه های مدیریت مصرف داروهای ضدمیکروبی در بیمارستان ها اظهار داشت: اجرای دقیق برنامه مدیریت مصرف آنتی بیوتیک ها و دستورالعمل های طبقه بندی این داروها، بویژه در حوزه آنتی بیوتیک های گروه دسترسی، تحت مراقبت و ذخیره، باید با جدیت بیشتری دنبال شود. آنتی بیوتیک های ذخیره باید برای شرایط خاص حفظ شوند و مصرف آنها تحت نظارت و ضوابط مشخص صورت گیرد. مرادی، پیشگیری از عفونت و تقویت برنامه های کنترل عفونت در مراکز عرضه کننده خدمات سلامت را از مهم ترین اولویت های مواجهه با مقاومت میکروبی دانست و خاطرنشان کرد: وضعیت انتقال عفونت در بعضی مراکز عرضه کننده خدمات سلامت کشور مطلوب نمی باشد و لازم است پروتکل های مشخص و الزام آوری برای پیشگیری از انتقال عفونت، رعایت بهداشت دست و نحوه ارائه خدمات به بیماران تدوین و اجرا شود. وی افزود: شستشوی دست ها پیش و پس از تماس با بیماران، چه برای پزشکان و چه برای پرستاران و سایر کارکنان سلامت، یک الزام حرفه ای، پزشکی و اخلاقی است و رعایت آن باید در تمامی مراکز درمانی جدی گرفته شود.
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب