مدیتیشن فعالیت مغز را تغییر می دهد
پاراسول: نتایج یک پژوهش جدید نشان میدهد که مدیتیشن می تواند فعالیت مغز انسان را از نو شکل دهد.
به گزارش پاراسول به نقل از ایسنا، مدیتیشن یا مراقبه امکان دارد ذهن را آرام کند، اما یک مطالعه اخیر نشان میدهد که می تواند با تغییر عمیق دینامیک یا پویایی مغز و افزایش اتصالات عصبی (تا حدودی شبیه به مواد روانگردان) فعالیت مغز را نیز تغییر دهد.
بنابراین، مدیتیشن می تواند به پزشکان کمک نماید تا به حالت فرضی معروف به «حالت بهینه مغز» دست یابند که در آن اتصالات عصبی نه خیلی ضعیف و نه خیلی قوی هستند، بلکه در سطح بهینه برای چابکی و عملکرد ذهنی قرار دارند.
مدیتیشن، مراقبه، ژرف پویی، خودپویی یا درون پویی(Meditation) عملی است که در آن فرد از یک تکنیک مانند ذهن آگاهی یا تمرکز ذهن بر روی یک موضوع، فکر یا فعالیت خاص برای آموزش توجه و آگاهی و رسیدن به یک حالت روان و آرام و پایدار ذهنی استفاده می نماید. خیلی از مراسم های مدیتیشن و بعضی از دین های بزرگ بخصوص ادیان شرقی نظیر مراسم های هندو و بودایی روشهای مدیتیشن را نیز دربرمی گیرند. بیشتر روشهای محبوب مدیتیشن ریشه شرقی دارند. از روشهای معروف مدیتیشن شرقی تفحص خود، ذهن آگاهی، درون پویی متعالی، ذاذن و ویپاسانا است.
در این مطالعه که به رهبری آنالیزا پاسکارلا(Annalisa Pascarella)، متخصص نوروفیزیولوژی از شورای ملی تحقیقات ایتالیا انجام شد، پژوهشگران از اسکن های مغزی با وضوح بالا و یادگیری ماشینی جهت بررسی این که چه طور مدیتیشن می تواند فعالیت مغز را برای رسیدن به تعادل بین هرج و مرج عصبی و نظم تغییر دهد، استفاده کردند.
ابتدا پژوهشگران از مگنتوانسفالوگرافی(MEG) برای اندازه گیری فعالیت مغز در رابطه با دو نوع مدیتیشن و استراحت غیر مدیتیشن در یک گروه ۱۲ نفره از راهبان استفاده کردند. مگنتوانسفالوگرافی میدان های مغناطیسی تولیدشده توسط سیگنال های الکتریکی در مغز را اندازه گیری می کند.
این راهبان، مراقبه کنندگان حرفه ای بودند و به صورت میانگین هر کدام بالاتر از ۱۵ هزار ساعت مراقبه انجام می دادند و اهل صومعه سانتاسیتاراما در نزدیکی رم بودند. این راهبان که همگی مرد بودند و ۲۵ تا ۵۸ سال سن داشتند، به شاخه ای از بودیسم تراوادا تعلق داشتند که در قدیمی ترین متون مقدس بودایی ریشه دارد.
این مطالعه دو روش مراقبه را بررسی کرد: ساماتا(Samatha) که توجه را بر روی یک چیز خاص مانند تنفس آگاهانه متمرکز می کند تا به تعادل ذهن برسد و ویپاسانا(Vipassana) که ذهن را بر لحظه حال متمرکز می کند تا احساسات، عواطف و افکار بتوانند آزادانه و بدون قضاوت گزینشی جریان یابند.
کریم جربی(Karim Jerbi)، دانشمند علوم اعصاب دانشگاه مونترال و نویسنده ارشد این مطالعه توضیح می دهد: با ساماتا، شما میدان توجه خودرا محدود می کنید که تا حدودی مانند باریک کردن پرتو چراغ قوه است. با ویپاسانا برعکس است، این پرتو را گسترده تر می کنید.
جربی می افزاید که این دو تمرین بطور فعال مکانیسم های توجه را درگیر می کنند و مراقبه کنندگان اغلب از این دو بطور متناوب استفاده می نمایند.
این تیم با تحلیل و بررسی سیگنال های مغزی راهبان دریافت که در حالیکه «ساماتا» حالت مغزی متمرکزتر و پایدارتری را ایجاد می کرد که منجر به تمرکز عمیق می شد، «ویپاسانا» راهبان را به رسیدن به حالت بهینه مغز نزدیک تر کرد.
در این نقطه شیرین کارایی، مغز بطور ایده آل توجه و منعطف می شود تا بطور مؤثر اطلاعات را ذخیره و پردازش کند و به سرعت با وظایف درحال تغییر سازگار شود.
جربی می گوید: در نقطه بهینه، شبکه های عصبی به قدر لازم پایدار هستند تا اطلاعات را بطور قابل اعتمادی منتقل کنند و با این حال به قدر لازم منعطف هستند تا به سرعت با موقعیت های جدید سازگار شوند. این تعادل، قابلیت های پردازش، یادگیری و پاسخ مغز را بهینه می کند.
تفاوت های دیگری نیز آشکار شد. به عنوان مثال، «ساماتا» امکان دارد در فعال کردن شبکه های حسی مؤثرتر باشد و به پزشکان این امکان را می دهد که بهتر روی یک حس خاص، مانند تنفس خود تمرکز کنند.
پژوهشگران به طرز عجیبی کاهش نوعی فعالیت مغزی به نام «نوسانات گاما» را مشاهده نمودند که نشان میدهد مدیتیشن می تواند پردازش محرک های خارجی را کاهش داده و تمرکز درونی را افزایش دهد. در مقابل، مطالعات قبلی افزایش این نوع فعالیت مغزی را گزارش کرده بودند، اما این مطالعه از ابزارهای پیشرفته پردازش سیگنال برای تمرکز بر سیگنال های مغزی مورد نظر بهره برد.
نتایج جدید نشان میدهد که مدیتیشن می تواند موجب تغییر از تعامل به سوی آگاهی شود. در بین ۱۲ راهب، مراقبه کنندگان باتجربه تر تفاوت کمتری بین حالت های مراقبه و استراحت نشان دادند که نشان میدهد حالت های مغزی مراقبه آنها مشابه پویایی مغز در حالت استراحت شده است.
با این وجود، تحقیقات دیگری که روی مراقبه کنندگان منظم انجام شده است، نشان میدهد که این تمرین می تواند جنبه تاریکی داشته باشد. بعضی از مراقبه کنندگان گزارش می دهند که اضطراب، افسردگی یا حتی توهم و احساس کلی ترس را تجربه می کنند. این مضرات احتمالی کمتر گزارش شده اند و امکان دارد شایع تر از آن چه قبلاً تصور می شد باشند.
بااینکه مطالعه جدید از روش هایی بهره برده که امکان دارد بینش دقیق تری در مورد چگونگی تأثیر مدیتیشن بر مغز عرضه کنند، اما این تغییرات هنوز به خوبی درک نشده اند و به نظر می آید مدیتیشن مسیر سرراستی به طرف روشن بینی نیست.
مطالعات آینده می تواند شفافیت بیشتری عرضه کنند، همانطور که نیلوفر آبیِ باشکوه از آب های گل آلود شکوفا می شود.
این مطالعه در مجله Neuroscience of Consciousness انتشار یافته است.
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب